بسمه تعالی

دانشگاه علامه طباطبایی

دانشکده علوم اجتماعی

 

عنوان:

آئین و آداب و رسوم در روستا

 

تهیه کنندگان: 

عاطفه حسینی

عاطفه کیاء احمدی

انسیه نجفی

 

استاد راهنما:

دکتر نعمت الله فاضلی

 

سالتحصیلی 91-90

 

مقدمه :

«فرهنگ یا تمدن،مجموعه پیچیده ای است که در بر گیرنده ی دانستنیها ، ا عتقادها  ، هنرها ، اخلاقیات ، قوانین ، عادات و هر گونه تواناییهای دیگر است که بوسیله انسان به عنوان عضو جامعه کسب شده است» ادوارد تیلور

بنابر این تعریف ، فرهنگ مقوله ی پر رمز و رازیست که عقاید ، دانشها ، سلوک ها ، روشها و اخلاقیات و هر گونه توانییهایی که توسط انسان در یک جامعه بدست می آید را تشکیل می دهد. بدین سبب فرهنگ را می توان در واقع گره خورده با زندگی اجتماعی عنوان کرد که با پیشرفت دوره ها خود را تغییر می دهد .افراد یک جامعه در واقع همانند یک شرکت سهامی هر کدام بنوعی از سرمشقهای جامعه پیروی می کنند.

بنابراین طرز برخوردها با یکدیگر ،  طرز پوشش ، تولد فرزند و مرگ هر کدام بنوعی حاصل فرهنگ موجود جامعه می باشد که بصورت عام نقش ایفا می کنند .این آداب و رسوم را می توان گفت یا مشتعل بر باورها و عقاید ست که افراد دور اندیش به تجربه بدان دست یافته اند که به مرور از طریق نشر افسانه ها و مثل ها در تحکیم این باورها کوشیده اند یا مبتنی بر اعتقادات خرافی است که بداندیشان جامعه به عمد یا غیر عمد ساخته و پرداخته اند و به صورت اشکالی همچون طلسم ،جادو و عقاید مربوط به آل و بختک نشر و بسط دادند که بنوبه خود در بعضی مواقع آثار بسیار سوء و نگران کننده ای حتی در معاشرت مردم به وجود می آورد.البته ما در این مقاله بیشتر گرایش مثبت داشته و به آیین ها و آداب و رسومی پرداخته ایم که بعد مثبت در ان ها غالب تر است؛ هرچند که به آیین هایی نیز پرداخته ایم که بیش از 90 درصد آن جنبه منفی داشته تا مثبت.

آیین به معنای آداب و رسوم است و آداب و رسوم در واقع نوعی خاص از رفتار هستند که توسط افراد مجری مورد پذیرش و اجرا قرار می گیرند و آنگاه از سوی افرادی که مجری نیستند نیز به عنوان آیین خاص برای اهالی مجری مورد پذیرش قرار می گیرند.

اگر بخواهیم آیین روستاییان را مورد بحث قرار دهیم باید با دیدی همه جانبه گام برداریم تا هم نکات کارشناسانه را از نظرها دور نگه نداریم و هم آنکه نکات حائز اهمیت مربوط به دیگاه خود روستاییان را مورد توجه قرار داده باشیم.

به راستی آیین ها گذشته از فواید جامعه شناختی خود انعکاس تاریخ و فرهنگ گذشته ی مردم هستند که  نسل به نسل سینه به سینه منتقل شده و تاکنون باقی مانده اند ،آیین ها زمینه ای برای شناخت اوضاع گذشتگان نیز می باشند و بسیاری از آن ها دارای فوایدی می باشد هرچند که همانطور که در بالا اشاره گردید برخی آداب و رسوم کنار فواید و مزایای خود دارای نکاتی منفی نیز می باشد که در ادامه بحث ها نمونه هایی از آن ها آورده خواهد شد. به طور کلی یکی از مهم ترین نکاتی که بسیاری از آیین ها دارند بحث گرد هم جمع نمودن انسان هاست؛ انسان هایی که با یکدیگر دارای اشتراکاتی می باشند که نیاز در جمع بودن و در اجتماع بودن آنان را تا حدی تأمین می نماید؛ بخصوص امروزه که افراد تمایل کمتری به  با دیگران بودن دارند و همین امر  زمینه ساز بسیاری از بیماری های روحی گردیده است آیین ها بهانه ی خوبی برای دور نمودن افراد از انزوا می باشند. آداب و رسوم گاه افراد را به تحول و تحرک وا می دارد و افراد را از ساکن بودن رهایی می بخشد شاید به ندرت در جاهایی بالعکس! در ادامه بیشتر به بحث خواهیم پرداخت.

چکیده :

در مقاله ی پیش رو ابتدا تعاریف و توضیحاتی در رابطه با روستا،آیین،کارکردهای مراسم آیینی و تحلیل آیین روستاییان آورده شده است و سپس به  تحلیل برخی آداب و رسوم روستاییان و مزایا و معایب آن ها پرداخته شده است. برای جمع آوری اطلاعات مربوط به این مقاله از کتب ، فصلنامه ها ، سایت ها  و وبلاگ های مختلفی بهره برداری شده است.در پایان نتیجه گیری به عمل آمده که امید است مورد توجه واقع گردد.